Filmlerde mitoloji ve mitolojik göndermelerin varlığı, aslında hiç de şaşırtıcı değildir çünkü mitler, insanlık tarihi boyunca evrensel temaları, insani duyguları ve toplumsal çatışmaları aktarmanın en güçlü yollarından biri olmuştur. Kahramanlık, kader, aşk, ihanet, doğaüstü güçler ve ölüm gibi temalar, mitlerde yüzyıllardır işlenmiş ve izleyicilerin bilinçaltına kazınmıştır.
Mitolojik göndermeler sayesinde filmler, yalnızca bir eğlence aracı olmaktan çıkarak izleyiciye insan doğasının evrensel sorunlarını sorgulatır. Mitolojik referanslar filmlerde doğal bir anlatım aracı olarak görülür ve hikaye anlatımının vazgeçilmez bir parçası haline gelir.
1. Oedipus/Oldboy
Oidipus, Thebai’nin mitolojik kralıdır ve Laios ile İokaste’nin oğludur. Kaderinin etkisiyle babasını öldürüp annesiyle evlenir. Bu mitolojik tema, filmlerde de farklı şekillerde yansıtılmıştır.
-Oldboy: Ana karakter istemeden Oedipus ile benzer bir kaderi paylaşır.
2. Narcissus/Black Swan- American Psycho
Antik Yunan mitolojisinde Narcissus, güzelliğiyle ünlü genç bir delikanlıdır. Ona aşık olan herkesi reddeden Narcissus, bir gün sudaki yansımasını görür ve kendi görüntüsüne vurulur. Bu karşılıksız aşk yüzünden eriyip yok olur ve geriye yalnızca nergis çiçeği kalır. Bugün “narsisizm” dediğimiz kavram da köklerini bu hikayeden alır. Narsist temalar, modern filmlerde karakterlerin kendi benliklerine takıntılı hallerini göstermek için kullanılır.
-Black Swan: Nina, kendi yansımasına kapılan ve sonunda kendini yok eden bir karakterdir.
-American Psycho: Patrick Bateman narsistik kişilik özelliği denilince akla ilk gelen karakterdir.
3. Prometheus/Frankenstein
Prometheus miti, insanın tanrısal bilgiyi elde etmesi ve bunun bedelini ödemesi temasıyla ilişkilidir.
-Frankenstein (1931): Alt başlığı “Modern Prometheus” olan bir eserdir . İnsan yaratmaya kalkan doktorun trajedisi, Prometheus’un cezalandırılması ile paralellik gösterir.
4. Minotor, Theseus, Labirent/Inception
Theseus, Girit’teki labirentte yaşayan yarı insan yarı boğa canavar Minotor’u öldürmek için görevlendirilir.
-Inception: Ariadne, Minotorun kardeşi olan Ariadne’den alınmıştır ve labirent imgesini çağrıştırır. Mitolojide Ariadne, Theseus’a labirentte yol göstermesi için ip verir. Böylece Theseus labirentten çıkıp Minotor’u yenebilir. Filmde de Ariadne, Cobb’a rüya dünyasında labirent gibi karmaşık bilinçaltı yapılarının nasıl tasarlanıp kontrol edileceğini öğretir.
Orpheus & Eurydike/Pan’ın Labirenti
Orpheus miti, yer altına inmeyi ve sevdiğini kurtarmaya çalışmayı anlatır.
-Pan’ın Labirenti: Ofelia’nın yeraltına inişi ve dönüşü Orpheus hikayesiyle benzerlik gösterir.
Morpheus/Matrix
Morpheus, Yunan mitolojisinde rüyaların tanrısıdır ve insanlara düşlerinde mesajlar iletir, rüyalar aracılığıyla rehberlik eder.
-The Matrix: Neo’nun “Seçilmiş Kişi” olması, Mesih miti ve Prometheus’un insanlığa ışık getirmesi temalarını taşır. Morpheus’un adı, Yunan mitolojisindeki rüya tanrısı Morpheus’a göndermedir. Filmdeki Morpheus’la aynı özellikler taşır.
Log Line 